Pharmacology and Toxicology of Plant, Animal and Mineral Based Homeopathic Remedies

Authors

  • Fuat Serkan KAPUCUK Author
  • Hikmet DİNÇ Author
  • Ahmet ORUÇ Author

Keywords:

Homeopati, Bitkisel, hayvansal ve mineral preparatlar, Farmakoloji, Toksikoloji, Seyreltme ve potensi

Abstract

Homeopati, 18. yüzyılın sonlarında Dr. Samuel Hahnemann tarafından geliştirilmiş, “benzer benzeri iyileştirir” ilkesine dayanan tamamlayıcı bir tedavi yaklaşımıdır. Homeopatik preparatlar, bitkisel, hayvansal ve mineral kaynaklı başlangıç maddelerinin yüksek derecede seyreltilmiş ve mekanik çalkalama (potensiyalizasyon) süreçlerinden geçirilmesiyle hazırlanır. Bu preparatlar, hastanın fizyolojik, zihinsel ve duygusal özelliklerini dikkate alan bireyselleştirilmiş tedavi stratejilerinde kullanılır. Literatürde homeopatinin klinik etkinliği ve farmakolojik geçerliliği konusunda farklı görüşler yer almakla birlikte, sistematik derlemeler ve meta-analizler, plasebo etkisinin ötesinde anlamlı klinik kanıt bulunmadığını göstermektedir. Homeopatik maddelerin farmakolojik değerlendirmesi, klasik doz-yanıt ilişkileri ve reseptör etkileşimleri çerçevesinde yapılamamakta; daha çok başlangıç maddesinin toksikolojik profili, fitokimyasal bileşenleri ve klinik gözlemler üzerinden yorumlanmaktadır. Yüksek dilüsyonlarda etkin molekül bulunmamasına karşın, bazı araştırmalar nano-yapısal izler ve su yapısındaki değişiklikler gibi olası mekanizmaları öne sürmektedir. Düşük potensi preparatlarda ise bitkisel materyalin farmakolojik etkileri ve toksisite profili güvenlik açısından önem taşımaktadır. Bu nedenle üretim süreçlerinde kalite kontrol, standardizasyon ve farmakopelere uygunluk kritik öneme sahiptir. Gelecekteki araştırmaların, ileri analitik yöntemler, standardizasyon süreçlerinin geliştirilmesi ve yüksek kaliteli, randomize-kontrollü klinik çalışmalar aracılığıyla homeopatinin farmakolojik ve toksikolojik profillerini daha iyi değerlendirmeyi hedeflemesi gerekmektedir. Homeopatik uygulamalar ve preparatlar yalnızca doktor veya yetkin uzman gözetiminde kullanılmalı; yüksek seyreltilmiş preparatlar dahi yan etki ve ilaç etkileşimleri açısından profesyonel denetime tabi tutulmalıdır. 

References

Allen, T. F. (1877). The encyclopedia of pure materia medica (Vol. 5). Boericke & Tafel.

Barnes, J., Anderson, L. A., & Phillipson, J. D. (2013). Herbal medicines (4th ed.). Pharmaceutical Press.

Bellavite, P., & Signorini, A. (2002). The Emerging Science of Homeopathy: Complexity, Biodynamics, and Nanopharmacology. Berkeley: North Atlantic Books.

Boericke, W. (2002). Pocket manual of homoeopathic materia medica & repertory: Comprising the characteristic and guiding symptoms of all remedies (clinical and pathogenetic), including Indian drugs. B. Jain Publishers.

Bone, K., & Mills, S. (2013). Principles and practice of phytotherapy (2nd ed.). Churchill Livingstone.

Chikramane, P. S., Suresh, A. K., Bellare, J. R., & Kane, S. G. (2012). Extreme homeopathic dilutions retain starting materials: A nanoparticulate perspective. Homeopathy, 101(3), 143–148.

Clarke, J. H. (1982). A dictionary of practical materia medica (Vols. 1–3). B. Jain Publishers. (Orijinal eser yayın yılı: 1900–1902) .

Coulter, H. L. (1994). Divided legacy: The conflict between homeopathy and the American medical association. Berkeley, CA: North Atlantic Books.

Ernst, E. (2002). A systematic review of systematic reviews of homeopathy. British Journal of Clinical Pharmacology, 54(6), 577–582.

Ernst, E. (2010). Homeopathy: What does the “best” evidence tell us? Medical Journal of Australia, 192(8), 458–460.

European Directorate for the Quality of Medicines & HealthCare (EDQM). (2022). European Pharmacopoeia – Homeopathic preparations (Edition 2022). Strasbourg, France: Council of Europe.

Fisher, P., & Ward, A. (1994). Complementary medicine in Europe. BMJ, 309(6947), 107–111.

Hahnemann, S. (2004). Organon of medicine (Combined 5th & 6th eds., R. E. Dudgeon & W. Boericke, Trans.). New Delhi, India: B. Jain Publishers.

Hahnemann House. (2021). Johann Martin Honigberger (1795–1869). Hahnemann House. https://www.hahnemannhouse.org/johann-martin-honigberger-1795-1869/

Hering, C. (2005). The guiding symptoms of our materia medica (Vols. 1–10). B. Jain Publishers.

Homeopathic Pharmacopoeia of the United States. (2022). Homeopathic pharmacopoeia of the United States (22nd ed.). U.S. Pharmacopeia Convention.

Honigberger, J. M. (1852). Thirty-five years in the East: Adventures, discoveries, experiments, and historical sketches, relating to the Punjab and Cashmere; in connection with medicine, botany, pharmacy, etc. Together with an original materia medica; and a medical vocabulary, in four European and five eastern languages. H. Baillière.

Jonas, W. B., Kaptchuk, T. J., & Linde, K. (2003). A critical overview of homeopathy. Annals of Internal Medicine, 138(5), 393–399.

Kızılay, H. (2012). BİHAT 2012: Homeopati nedir? TEB Haberler, (5), 18–22.

Milgrom, L. R. (2005). Are randomized controlled trials (RCTs) redundant for testing the efficacy of homeopathy? A critique of RCT methodology based on entanglement theory. Journal of Alternative and Complementary Medicine, 11(5), 831–838.

Namal, A., & Aras, Ş. (2010). 19. yüzyıl İstanbul'unda bir homöopat: Dr. Johann Martin Honigberger (1795–1869) / A homeopath in the 19th century's Istanbul: Dr. Johann Martin Honigberger (1795–1869). In A. D. Erdemir, İ. Başağaoğlu, Ö. Öncel, & S. Erer (Eds.), Geçmişten günümüze İstanbul’da sağlık / Health in Istanbul from past to present: Congress proceeding book (pp. 101–122). Ankara.

National Health and Medical Research Council (NHMRC). (2015). NHMRC information paper: Evidence on the effectiveness of homeopathy for treating health conditions. Canberra: NHMRC.

Posadzki, P., Alotaibi, A., & Ernst, E. (2012). Adverse effects of homeopathy: A systematic review of published case reports and case series. International Journal of Clinical Practice, 66(12), 1178–1188.

Resmi Gazete. (2014). Geleneksel ve Tamamlayıcı Tıp Uygulamaları Yönetmeliği. Erişim Adresi: https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2014/10/20141027-3.htm. Erişim Tarihi: 03.12.2025.

Resmî Gazete. (2023). Homeopatik Tıbbi Ürünler Ruhsatlandırma Yönetmeliği. Erişim adresi: https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2023/07/20230708-1.htm. Erişim tarihi: 03.12.2025.

Schmidt, T. J. (2023). Arnica montana L.: Doesn’t origin matter? Plants, 12(20), 3532.

Shah, N. (2019). The remarkable doctor John Martin Honigberger (1795–1869): A review of his travels and medical practices. Journal of Research on History of Medicine, 8(1), 27–40.

Shang, A., Huwiler-Müntener, K., Nartey, L., Jüni, P., Dörig, S., Sterne, J. A. C., Pewsner, D., & Egger, M. (2005). Are the clinical effects of homoeopathy placebo effects? Comparative study of placebo-controlled trials of homoeopathy and allopathy. The Lancet, 366(9487), 726–732.

Smith, K. (2012). Against homeopathy: A utilitarian perspective. Bioethics, 26(8), 398–409.

Ullman, D. (1993). Discovering homeopathy: Your introduction to the science and art of homeopathic medicine (2nd rev. ed.). North Atlantic Books.

Vithoulkas, G. (2012). The science of homeopathy. International Academy of Classical Homeopathy.

Wikipedia contributors. (2021, October 1). Johann Martin Honigberger. In Wikipedia. Retrieved September 1, 2025, from https://en.wikipedia.org/wiki/Johann_Martin_Honigberger.

World Health Organization. (2009). Safety issues in the preparation of homeopathic medicines. WHO Press.

World Health Organization. (2013). WHO traditional medicine strategy 2014–2023. Geneva: World Health Organization.

World Health Organization. (2019). WHO global report on traditional and complementary medicine 2019. Geneva: World Health Organization.

Downloads

Published

2026-09-02